Jak prawidłowo zabezpieczyć ładunek?

Poruszając zagadnienie bezpiecznego przewozu ładunków, o którym pisaliśmy w jednym z poprzednich materiałów, koniecznie musimy podkreślić, że sprawą kluczową jest jego odpowiednie zabezpieczenie. Bardzo często do groźnych wypadków dochodzi właśnie na skutek zmiany środka ciężkości pojazdu wywołanego przesunięciem się ładunku.

Przemieszczenie się przewożonych towarów zaburza stabilność jazdy, a w ekstremalnych przypadkach powoduje nawet ich wypadnięcie, stwarzając realne zagrożenie dla samego kierowcy (uderzenie w kabinę), czy innych użytkowników drogi (wypadnięcie na inny pojazd lub wprost przed niego). Uszkodzenie samego ładunku, ładowni, czy infrastruktury drogowej to w tym przypadku najmniejszy wymiar kary.

Duży odsetek kar dotyczących pojazdów ciężarowych, które nakłada Inspekcja Transportu Drogowego lub policja, dotyczy przypadków braku lub nieprawidłowego zabezpieczenia przewożonego ładunku. Ich podstawą jest Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 25 stycznia 2018 r. w sprawie sposobu przewozu ładunku. Z jego treści wynika że:

„Przestrzeń ładunkowa pojazdu powinna być utrzymana w czystości, a sam ładunek powinien być umieszczony na podłodze przestrzeni ładunkowej pojazdu równomiernie, w sposób zapewniający jego stabilność, ze środkiem ciężkości ładunku najniżej i najbliżej osi wzdłużnej pojazdu.”

Praw fizyki nie zmienimy

Umieszczając ładunek na podłodze przestrzeni ładunkowej powinniśmy go zabezpieczyć w sposób uniemożliwiający jego przemieszczanie, przechylenie albo wywrócenie oraz w sposób pozwalający zrównoważyć siły wynikające z przyspieszenia lub hamowania:

1. w kierunku jazdy: 80% ciężaru ładunku oraz
2. w kierunku bocznym: 50% ciężaru ładunku oraz
3. w kierunku przeciwnym do kierunku jazdy: 50% ciężaru ładunku.

Dodatkową wskazówką, jaką daje nam ustawodawca, jest to, by ładunek był zamocowany z uwzględnieniem współczynnika tarcia w taki sposób, aby nie mógł przemieszczać się podczas przewozu lub spowodować wywrócenia pojazdu w wyniku drgań oraz sił działających na ładunek, a także z zapewnieniem bezpieczeństwa w ruchu drogowym. Dla zwiększenia współczynnika tarcia pomiędzy podłogą przestrzeni ładunkowej, a ładunkiem albo pomiędzy częściami ładunku mogą być stosowane dodatkowe środki zabezpieczające.

Sposoby mocowania ładunków

Paragraf 6 rozporządzenia mówi o kilku sposobach zabezpieczenia ładunku, które mogą być łączone ze sobą (zabezpieczenia mieszane). A są nimi:

1. ryglowanie;
2. blokowanie, w tym blokowanie miejscowe lub całościowe;
3. mocowanie za pomocą odciągów prostych;
4. mocowanie odciągiem przepasującym od góry.

Przy zastosowaniu minimum jednej z tych metod musimy jednocześnie pamiętać, że w celu zapewnienia trwałości zabezpieczenia ładunku przy przyspieszeniu, gwałtownym hamowaniu lub gwałtownym wykonywaniu manewrów pojazdem zastosowane mocowania powinny być odpowiednie do rodzaju pojazdu, właściwości fizycznych ładunku i opakowań, a także innych elementów jego mocowania i zabezpieczenia

Pasy zabezpieczające – czy wiesz, jak ich używać?

W praktyce najczęściej stosowaną metodą zabezpieczania przewożonych towarów jest ich mocowanie z wykorzystaniem pasów poprzez zwiększenie siły tarcia: ładunek – podłoga ładowni. Aby użyć odpowiedniej ich ilości kierowca musi znać: masę ładunku, współczynnik tarcia pomiędzy podłogą ładowni a ładunkiem, siłę napięcia pasa oraz kąt opasania. Przy obliczaniu ilości pasów można użyć odpowiednich tabel (w normie EN 12195-1) lub użyć przyrządów, które w przybliżeniu obliczą ich liczbę. Oczywiście każdy pas posiada kilka podstawowych parametrów, na które także musimy zwrócić uwagę przy ich doborze. Są nimi parametr LC – obciążenie jakie wytrzyma pas, S HF – siła napięcia pasa po jednorazowym pełnym ruchu jego dźwigni oraz S TF – siła z jaką pas dociska ładunek. Wielu kierowców traktuje pas jako pas, stosując go w sposób przypadkowy, co prowadzić może do bardzo niebezpiecznych sytuacji.

Sprawdzaj, a dopiero jedź

Pamiętajmy, że odpowiednie rozmieszczenie oraz mocowanie ładunku powinno być sprawdzane:

1. podczas każdego załadunku, częściowego rozładunku lub przeładunku;
2. po gwałtownym hamowaniu lub innym zdarzeniu mogącym negatywnie oddziaływać na mocowanie ładunku.

Nie ma możliwości właściwego zamocowania i zabezpieczenia ładunku bez znajomości jego masy, rodzaju stykających się powierzchni (współczynnika tarcia) oraz parametrów środków mocujących (pasów, rygli itp.). Dodatkowo im cięższy ładunek tym więcej pracy musimy włożyć w jego zabezpieczenie i rozmieszczenie na pojeździe. Kolejne wytyczne i obostrzenia znajdziemy w przypadku przewozu towarów niebezpiecznych, czy drewna, ale to już oddzielny temat.